Niacinamide, hay còn gọi là Vitamin B3 (Nicotinamide), là một trong những hoạt chất được nghiên cứu kỹ lưỡng và an toàn nhất trong mỹ phẩm hiện nay. Từ sản phẩm bình dân đến dược mỹ phẩm cao cấp, Niacinamide xuất hiện khắp mọi phân khúc nhờ khả năng đa tác động: dưỡng trắng da, phục hồi hàng rào da, giảm viêm, kiểm soát dầu và xử lý mụn.

Tổng quan về Niacinamide

Định nghĩa:
Niacinamide là một dạng amide ổn định của Vitamin B3 (Niacin), tan trong nước, có khả năng tăng năng lượng tế bào (ATP) và cải thiện chức năng biểu bì. Trong cơ thể, nó là tiền chất của NAD⁺ và NADP⁺, hai coenzyme thiết yếu cho quá trình sửa chữa tế bào và tổng hợp lipid.

Nguồn gốc:
Niacinamide được phát hiện từ những năm 1930 trong quá trình nghiên cứu bệnh Pellagra (do thiếu Vitamin B3). Từ đó, nó được ứng dụng trong y học, dược phẩm và mỹ phẩm.

Trong mỹ phẩm:
Niacinamide thường có mặt trong serum, kem dưỡng, toner, kem chống nắng, mask, với công dụng phục hồi da, kháng viêm và làm sáng an toàn.

Công dụng nổi bật của Niacinamide

Dưỡng trắng da: Giảm sạm, thâm, nám nhờ cơ chế ức chế vận chuyển melanin.

Phục hồi hàng rào bảo vệ da: Tăng ceramide, giảm khô và kích ứng.

Giảm viêm mụn: Ổn định hoạt động tuyến bã nhờn, giảm sưng đỏ.

Chống oxy hóa: Giúp da chống lại tác hại từ tia UV, ô nhiễm, stress môi trường.

Giảm nếp nhăn nhỏ: Thúc đẩy sản sinh collagen và elastin nhẹ nhàng.

Tăng dung nạp cho các hoạt chất khác: Giúp da khỏe hơn khi dùng acid hoặc retinoid.

Dạng bào chế & cách sử dụng Niacinamide

Cơ chế hoạt động

Tăng năng lượng tế bào: Thúc đẩy quá trình chuyển hóa NAD⁺/NADP⁺, giúp tế bào da hoạt động tối ưu và phục hồi tổn thương nhanh hơn.

Tăng tổng hợp ceramide và acid béo: Củng cố hàng rào bảo vệ da, giảm mất nước qua biểu bì (TEWL).

Điều hòa sản xuất bã nhờn: Giúp giảm bóng dầu, hạn chế mụn đầu đen.

Giảm viêm: Ức chế các cytokine tiền viêm như IL-1, IL-6 và TNF-α – phù hợp cho da mụn và nhạy cảm.

Ức chế truyền melanin: Cản trở quá trình vận chuyển melanosome từ melanocyte sang keratinocyte giúp da đều màu, mờ thâm. 

Tăng tổng hợp collagen: Cải thiện độ đàn hồi và giảm nếp nhăn mảnh.

Dạng bào chế thường gặp

Serum: 5–10%, dễ thấm, dùng sáng hoặc tối.

Kem dưỡng: 2–5%, kết hợp phục hồi và làm sáng.

Toner/Essence: 2–4%, dùng sau rửa mặt để cân bằng da.

Kem chống nắng hoặc mask: kết hợp để tăng khả năng chống oxy hóa và làm sáng.

Mục đích sử dụng theo nồng độ

Lưu ý: Bảng này chỉ mang tính tham khảo theo nồng độ, không phải cách dùng chung cho toàn bộ sản phẩm có niacinamide.

Cách phối hợp Niacinamide thường gặp

Niacinamide + Tranexamic Acid: làm sáng và giảm nám đa cơ chế.

Xem thêm: Serum đêm Niacinamide + Tranexamic Acid

Niacinamide + Vitamin C dẫn xuất (SAP, MAP, EAA): tăng hiệu quả sáng da và chống oxy hóa, ít kích ứng hơn vitamin C nguyên chất.

Niacinamide + Retinol: giúp da dung nạp retinol tốt hơn, giảm bong đỏ.

Niacinamide + Hyaluronic Acid: cấp ẩm sâu, phục hồi da sau peel hoặc laser.

Niacinamide + Zinc PCA: giảm viêm và kiểm soát dầu – phù hợp cho da mụn.

Lưu ý & Chống chỉ định khi sử dụng Niacinamide

Phù hợp: mọi loại da, kể cả da nhạy cảm hoặc da đang phục hồi.

Không nên kết hợp trực tiếp:

Với Vitamin C nguyên chất (L-Ascorbic Acid) ở pH thấp sẽ dễ gây đỏ, nóng rát (nên dùng cách thời điểm).

Với acid mạnh (AHA/BHA) trong cùng bước vì có thể giảm ổn định hoạt chất.

Dấu hiệu quá liều: da châm chích, đỏ hoặc khô bong nhẹ; giảm tần suất hoặc nồng độ.

Niacinamide là một trong những hoạt chất an toàn, có thể sử dụng hàng ngày ngay cả bà bầu và cho con bú.

Tuy nhiên trong mỹ phẩm thường là phức hợp nhiều hoạt chất, nên kiểm tra kỹ bảng thành phần hoặc tham khảo ý kiến chuyên gia và bác sĩ.

Tài liệu tham khảo: 

Marques, C., Hadjab, F., Porcello, A., Lourenço, K., Scaletta, C., Abdel-Sayed, P., Hirt-Burri, N., Applegate, L. A., & Laurent, A. (2024). Mechanistic Insights into the Multiple Functions of Niacinamide: Therapeutic Implications and Cosmeceutical Applications in Functional Skincare Products. Antioxidants, 13(4), 425. https://doi.org/10.3390/antiox13040425

‌